Bezpieczna woda to wspólna odpowiedzialność. Nowe obowiązki dla właścicieli i zarządców nieruchomości już obowiązują
Woda dostarczana przez przedsiębiorstwa wodociągowe jest jednym z najlepiej kontrolowanych produktów spożywczych w Polsce. Jednak bezpieczeństwo wody nie kończy się na wodomierzu czy przyłączu do budynku. Od 22 maja 2026 roku nowe przepisy wyraźnie wskazują, że za jakość wody wewnątrz instalacji budynków odpowiadają również właściciele i zarządcy nieruchomości.
W Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji w Obornikach na co dzień dbamy o produkcję i dostawę bezpiecznej wody dla mieszkańców. Jednocześnie chcemy pełnić także rolę edukacyjną. Wiemy, że osoby zarządzające budynkami, wspólnotami mieszkaniowymi, hotelami, szkołami czy innymi obiektami mają wiele obowiązków i nie zawsze mają czas na śledzenie wszystkich zmian w przepisach. Dlatego przygotowaliśmy krótkie podsumowanie najważniejszych nowych wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 maja 2026 r.
Odpowiedzialność nie kończy się na wodociągu
Przez wiele lat odpowiedzialność za jakość wody była kojarzona głównie z przedsiębiorstwami wodociągowymi. Nowe przepisy wyraźnie podkreślają jednak, że równie ważne jest to, co dzieje się już wewnątrz budynku.
Nawet najlepiej uzdatniona i bezpieczna woda może utracić swoje właściwości, jeśli instalacja wewnętrzna jest źle eksploatowana, dochodzi do długotrwałej stagnacji wody lub nie są zachowane odpowiednie warunki temperaturowe.
Legionella – niewidoczne zagrożenie
Jednym z największych zagrożeń dla instalacji ciepłej wody jest bakteria Legionella.
Naturalnie występuje ona w środowisku wodnym, jednak szczególnie dobrze rozwija się w instalacjach, w których woda przez długi czas stoi w miejscu lub utrzymywana jest w temperaturze sprzyjającej namnażaniu bakterii – najczęściej pomiędzy 25 a 45°C.
Do zakażenia nie dochodzi poprzez picie wody. Niebezpieczeństwo pojawia się podczas wdychania drobnego aerozolu wodnego, powstającego na przykład podczas kąpieli pod prysznicem, korzystania z jacuzzi czy niektórych urządzeń sanitarnych. W skrajnych przypadkach może dojść do ciężkiego zapalenia płuc, znanego jako legionelloza.
Szczególnie narażone są osoby starsze, z obniżoną odpornością oraz przewlekle chore.
Monitoring Legionella staje się obowiązkiem
Nowe przepisy po raz pierwszy w tak szerokim zakresie nakładają na właścicieli i zarządców nieruchomości obowiązek monitorowania instalacji ciepłej wody.
Próbki powinny być pobierane między innymi:
- w najdalszym punkcie każdego pionu instalacji,
- przy urządzeniu przygotowującym ciepłą wodę,
- na powrocie cyrkulacji,
- w reprezentatywnych punktach poboru,
- oraz w miejscach wskazanych przez ocenę ryzyka.
Podczas poboru należy również zmierzyć temperaturę wody oraz udokumentować stosowaną metodę dezynfekcji.
Temperatura ma ogromne znaczenie
Jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczania rozwoju Legionella jest utrzymywanie właściwych temperatur w instalacji.
Rozporządzenie wskazuje, że:
- temperatura ciepłej wody w punktach czerpalnych powinna wynosić co najmniej 55°C,
- na wyjściu z urządzenia przygotowującego ciepłą wodę powinna osiągać minimum 60°C,
- a także należy zapewnić odpowiednie warunki pracy zaworów termostatycznych.
To właśnie zbyt niska temperatura bardzo często sprzyja namnażaniu bakterii.
Nie wystarczy wykonać badania – trzeba reagować
Samo pobranie próbek nie kończy obowiązków zarządcy.
Jeżeli wyniki badań wykażą przekroczenia dopuszczalnych wartości Legionella, konieczne może być:
- przeprowadzenie przeglądu technicznego instalacji,
- kontrola parametrów eksploatacyjnych,
- wykonanie dezynfekcji,
- czasowe wyłączenie pryszniców lub urządzeń wytwarzających aerozol,
- wykonanie badań kontrolnych po zakończeniu działań.
Im wyższe stężenie bakterii, tym bardziej zdecydowane muszą być podjęte środki bezpieczeństwa.
Dezynfekcja nie tylko po wykryciu bakterii
Rozporządzenie przewiduje również sytuacje, w których dezynfekcja instalacji powinna zostać przeprowadzona profilaktycznie.
Dotyczy to między innymi przypadków:
- wyłączenia instalacji z użytkowania na okres dłuższy niż miesiąc,
- prowadzenia prac modernizacyjnych lub wymiany elementów instalacji,
- podejrzenia wystąpienia legionellozy lub sytuacji epidemicznej.
Każde takie działanie powinno zostać odpowiednio udokumentowane.
Wyniki badań trzeba przekazywać do sanepidu
Nowością jest również obowiązek przekazywania wyników badań właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu.
Jeżeli nie stwierdzono przekroczeń, sprawozdanie należy przekazać w ciągu 7 dni roboczych od otrzymania wyników.
Jeżeli natomiast wykryto przekroczenia Legionella lub ołowiu, właściciel lub zarządca ma obowiązek poinformować również o podjętych działaniach naprawczych – również w terminie do 7 dni roboczych.
Ołów nadal pozostaje wyzwaniem
Nowe przepisy zwracają również uwagę na obecność ołowiu w starszych instalacjach wewnętrznych.
Obowiązująca wartość parametryczna wynosi 10 µg/l, jednak docelowo do 12 stycznia 2036 roku powinna zostać obniżona do 5 µg/l.
W praktyce oznacza to konieczność stopniowej identyfikacji i wymiany elementów instalacji wykonanych z materiałów zawierających ołów.
Ocena ryzyka – nowe podejście do bezpieczeństwa
Jedną z największych zmian jest wprowadzenie obowiązku zarządzania ryzykiem.
Zarządcy powinni identyfikować miejsca, w których istnieje możliwość namnażania bakterii lub pogorszenia jakości wody, analizować funkcjonowanie instalacji i na tej podstawie planować monitoring oraz działania profilaktyczne.
To odejście od reagowania dopiero po wystąpieniu problemu na rzecz świadomego zapobiegania zagrożeniom.
Co oznacza to dla wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych?
Choć najbardziej rozbudowane obowiązki dotyczą tzw. obiektów priorytetowych, również zarządcy budynków mieszkalnych powinni zwrócić szczególną uwagę na stan swoich instalacji.
W praktyce warto:
- utrzymywać właściwą temperaturę ciepłej wody,
- unikać długotrwałej stagnacji wody,
- dokumentować dezynfekcje i modernizacje,
- analizować ryzyko występowania Legionella,
- planować sukcesywną wymianę elementów mogących zawierać ołów.
Bezpieczeństwo wody to wspólna odpowiedzialność
PWiK Oborniki każdego dnia prowadzi monitoring jakości wody, inwestuje w nowoczesne technologie i dba o bezpieczeństwo mieszkańców już na etapie produkcji oraz dystrybucji. Jednak ostatnim ogniwem całego systemu jest instalacja znajdująca się wewnątrz budynku.
Nowe przepisy jasno pokazują, że troska o zdrowie użytkowników wymaga współpracy przedsiębiorstw wodociągowych, właścicieli nieruchomości, zarządców oraz administratorów.
Bo bezpieczna woda to nie tylko zadanie wodociągów – to wspólna odpowiedzialność nas wszystkich.
